अस्वीकृत आन्दोलन

अस्वीकृत आन्दोलन

विज्ञान र प्रविधिले आज हामीलाई हाम्रा पुरातन विरासतहरुलाई हेर्ने वस्तुवादी दृष्टिकोण प्रदान गरेको छ । त्यसरी नै आजका धेरै लेखक कवी तथा सर्जकहरु पुराना जीर्ण मान्यताहरुका दूरुह सेपबाट मुक्त हुन सफल भएका छन् । उनीहरुका कलमहरु वस्तुनीष्ठ भएका छन् । हिजोभन्दा आज निश्चयनै सजिलो संघर्षको स्थिति छ । तरपनि सत्तासीन मूल्य र मान्यताहरुको प्रकृति नै यस्तो हुन्छ कि आफ्ना अस्तित्व कायम राख्न ती हरसमयमा उत्तिकै चातुर्यताका साथ संघर्षरत रहन्छन् । जुन हदमा विद्रोह हुन्छ त्यही हदमा त्यो प्रतिकृयात्मक हुन्छ । त्यसैले आज जुन हदमा कलमहरु वस्तुनीष्ठ भएका छन् त्यही हदका छटपटीका साथ त्यस्ता मूल्यहरु पनि पुनरुत्थानका लागि कृयाशील भइरहेका छन् । अतः गतिवादी सर्जकहरुलाई आज पनि उत्तिकै सघर्षशील हुनुपरेको छ जस्तो हरेक युगमा हुने गरेको थियो । प्रगतिउन्मूख सर्जकहरुको नियति नै यही हो कि उनीहरु सँधै परिवर्तनको लागि संघषशील हुन्छन् र स्थापित मान्यताहरुबाट अस्वीकृत रहन्छन् ।

व्यक्तिको लागि तात्कालीन समय सँधै सबैभन्दा महत्वपूर्ण हुन्छ । त्यसैकारणले तात्कालीन समयको चित्रणमा सँधै अतिसयोक्ति हुन्छ नै । यही संवेदनशीलताका कारण गतिवादी सर्जकहरु बिगतको तुलनामा बढी संवेदनशील हुन्छन् र बढी उत्तरदायी बन्दै जान्छन् । यस्ता दायित्वबोधमा प्रगतिउन्मूख सर्जकहरुलाई यो लाग्नु स्वभाविक हुन्छ कि तात्कालीन समयमा उनीहरुका अघाडि बढी हाँकहरु खडा छन् र पूरातन मूल्यहरुको बिरुद्ध खरो उत्रनु छ ।

नेपालको परिप्रेक्षमा भन्न पर्दा यही भन्नपर्ने हुन्छ- आज धेरै सर्जकहरुले समाजलाई नयाँ दिशा दिने प्रयासमा विज्ञानसम्मत सिर्जनात्मक जीवनवादी मौलिक साहित्य श्रृजना गरिरहेका छन् । तर साथसाथै तत्कालिन मूल्य र मान्यताहरुका कसीमा यस्ता कैयूँ रचनाहरु स्वीकृत नभई उपेक्षित वा बिर्सिएका वा ओझेलमा परेका छन् ।

यसैको सन्दर्भमा साहित्यकारहरुको एउटा जमातले ०२६ सालमा नेपालमा संजीवनी नामक साहित्यिक समसामयिक पत्रिकामार्फत अस्वीकृत जमातको नाममा अस्वीकृत बिचार साहित्यिक आन्दोलनको उद्घोष गर्यो । तर विडम्बना यो छ- यो ऐतिहासिक आन्दोलनको बारेमा कुनैपनि जिम्मेबार सँस्थाहरुले नेपाली साहित्यको इतिहासमा पंजीकृत गर्ने शदाशयता देखाएनन् । त्यो यसकारणले कि सत्तामा रहेका ती जिम्मेवार सँस्थाहरु आफै आतंकित हुन पुगे कि कतै उनीहरुकै खान्की तथा सुन्दर भविष्यमा यो आन्दोलनले आघात नपुर्याउन् । उनीहरुको लागि यस आन्दोलनलाई अस्वीकार गर्नमै गनिमत      थियो । कीरा फटेंग्रासमेत जीवननिर्वाहको लागि हरेक उल्टा परिस्थितिहरुमा बाटो पहिल्याउँछ भने हामी त सोँचको धनी मान्छे भन्ने जन्तु भयौँ । हामी किन पछाडि  पर्छों ?

हामी आम मान्छेजातीले हरेक युगमा थिचोमीचो गर्ने आततायी मूल्यहरु विरुद्ध सदा लड्यौँ र हामी आमजनाताले जितेका छौँ । हामी सँधै जित्छौँ । हाम्रा लडाईँ सदा उच्च विन्दुमा पुगोस् यही कामनालाई सगाउने हेतुसाथ यस वेवसाइटको स्थापना भएको छ- अस्वीकृतहरुको एउटा मंचको रुपमा ।

राजनीतिक सामाजिक साँस्कृतिक आर्थिक भौगोलिक साम्प्रदायिक धार्मिक लैंगिक रुपले हराइएका थिचिएका मिचिएका बिर्सिएका शासित भएका छाँयामा परिएका शोषित भएका दलित भएका सबैसबै अस्वीकृतहरुको यो साझा मंच हो ।

यस जमातलाई अस्वीकृत भन्ने नाम तपाईंलाई स्वीकार्य छैन भने त्यो पनि सही आफ्नै नामसाथ आए हुन्छ । तर आउनुहोस् । त्यस वर्गको मुक्तिको कामना गर्नुहुन्छ भने मुख्य कुरा त त्यही हो । नामसँग राखिएको केही छैन । ऐक्यबद्धता गठीलो हुनै पर्छ आउनुहोस् तपाईलाई अर्को नाम फुरेको छ भने त्यो नै सही । नाम जे राख्नुहोस् तर आउनुहोस् यस आन्दोलनमा आबद्ध होउँ । जसरी हुन्छ आमजनतालाई अस्वीकृत गर्ने एकएक कडीलाई- त्यसका एकएक इँटालाई तोडौँ । एक थुकी सुकी, सय थुकी नदी- भनिन्छ । हातमा हात मिलाएर लडौँ सबैसबै आममानबजातिका शोषकपक्षलाई खण्डित गरौं ।

हाम्रो मान्यता छ- ऐक्यबद्धता जसरी जनाए पनि हुन्छ । कसैले साहित्यमार्फत यसलाई बुलन्द गरौं त कसैले कुनै पनि कला मार्फत । फरक केही छैन । हेर्नुहोस् न हामीले ०३१ सालमा पंचायति हुकुमी शासनविरुद्ध न्यूरोडको सार्वजनिक स्थलमा बुटपालिस अभियान गरेर एउटा सांकेतिक विरोधको नमूना पेश गेका थियौँ ।

अस्वीकृत रहेका हरेक जमातले हरेक अनुकूलहीनतामा पनि जीवन निर्वाह गर्ने बाटो पहिल्याउँछ नै । त्यसमाथि एउटा सहयोगी बाटो प्रशस्त गरियो भने त्यस्ता संघर्षले अर्को उचाई प्राप्त गर्दछ । त्यही बाटो प्रशस्त गर्न यो वेबसाइट खडा गरिएको हो ।

यो अस्वीकृत जमातकोलागि मंच हो प्लेटफर्म हो । अस्वीकृतवादी समस्त सृजनशीलहरु साथीहरुलाई आह्वान छ - हाम्रो आन्दोलन जारी थियो जारी रहने छ र यस वेबसाइटलाई हार्दिकताका साथ भरपूर उपयोग गरौं ।

यस वेबसाइटमा अन्य अग्र परिवर्तनकामी मैत्री आन्दोलनहरुलाई पनि समाविष्ट गरिएको छ । ती हुन् :

क.  कविताराम बालसाहित्य प्रवर्धन अनुष्ठान
ख.  मनमाया सुनौलो स्मृति नेपाली साँस्कृतिक प्रवर्धन अनुष्ठान
ग.  अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली बालसाहित्य प्रवर्धन संजाल
घ.  नन्द जनजाति छात्रछात्रा उत्थान कोष

Aswikrit Andolan

Science and technology has provided us an objective outlook to view our old legacies. Many of the present-day writers, poets and creators have not been able to free themselves from the shadowy caverns of old value system. Today's environment of struggle is much more conducive than it was before. But, the nature of reigning values is such that it continues to engage in struggle with craftiness and tenacity. The reaction against a revolt is proportional to its intensity. Today, the value systems are desperately seeking regeneration to the proportion in which the writers have embraced objectivity. Thus, the dynamic creators of our time are struggling as much as they have in every epoch. The destiny of the progressive creators is that they are always waging struggle for a change but always remain rejected by established values.

For an individual, his contemporary time is always important. That is why he tends to exaggerate while describing his time. Because of this, the dynamic creators are more sensitive and responsible than they were in the past. In view of this new sense of responsibility, it is natural for the progressive creators to feel that they are facing more challenges today and have to stand their ground against old values.

In Nepal's context, it must be said that many present day writers have been creating literature that promotes science, life and originality. But it must also be admitted that their literary works have been ignored or relegated to oblivion upon being rejected by old values.

For the same reason, a group of litterateur in Nepal announced a rebellious literary movement named as Aswikrit Sahitya Andolan (Unaccepted or Rejected Literary Movement) in the name of Aswikrit Jamat (Rejected Generation) through a casual literary magazine "Sanjeevani". No responsible institutions showed any positive motive for the documentation of this historical movement in the history of Nepalese Literature. They are terrorized that this movement is against their established ragged values and that their ration and secured future is under seizure. Thus, for their reaction they discarded and rejected it so that it would not flourish. But we know, even a mare insect manages a way-out to live in any kind of unfavorable circumstances. We are human beings, enriched with intellect. How can we be forced to stay behind?
 
We, entire human being fought against all suppressions in all ages and won all the time. We are always victorious so will be for ever. As for helping our eternal fight, we have created this website- a platform for Aswikrits, the rejectionists.

I thus, appeal to join this movement to all of the rejected communities that are defeated, suppressed, subjugated, vanquished, beaten, forgotten, exploited, shadowed and ruled politically, socially, culturally, economically, geographically, communally, religiously, gender-ly. Let some of us be involved in literature and some in other forms of arts to raise our voices up. We can reveal our unity through any forms of campaign. You know, we had organized a symbolic protest with Boot-polish Campaign in New Road at the heart of Kathmandu during the tyrant Panchayeti regime in 031 BS.

Rejected communities never give up their fighting spirit and find ways-out to manage their livelihoods even in severe unfavorable situations. If a supportive way-out is provided the fighting spirit would be enhanced with greater height. This is why this website is created.

This is a platform for the rejected communities. Our MOVEMENT was always there and will be there all the time. Let all we, rejectionist masterminds use this platform fully and heartedly.

This website contains some other sister movements that are dedicated for progressive changes. They are:

a.     Kavitaram Bal-sahitya Pravardhan Anusthan (Kavitaram Children's Literature Venture)

b.     Manmaya Sunaulo Smiriti Sanskrit Pravardhan Anusthan (Manamaya Sunaulo Memorial
        Nepalese Cultural Promotion Venture)

c.    Antar Rastriya Nepali Bal-sahitya Pravardhan Sanjal (International Nepalese Children's
        Literature Promotion Network)

d.    Nanda Janajati Chhatra-chhatra Utthan Kosh (Nanda Suppressed-class Students
        Development Fund)



अबको साहित्य तथा कला कता ? - डा. कविताराम श्रेष्ठ

नयाँ परिपेक्ष्यामा अस्वीकृत साहित्यको घोषणा - डा. कवितारम श्रेष्ठ
Quick Links
 
Tools
Preeti font to unicode Keyboard of Preeti font
 



Contact Address 145 Mirmire Marga,
Anam Nagar, Kathmandu
Nepal
Tel: 240418, 222764
Email: cartskrs@hotmail.co.uk
This page was visited   34009   times